Η Ισπανία αποχαρακτήρισε έγγραφα για το αποτυχημένο πραξικόπημα του 1981
Σε μια ιστορική σύμπτωση, λίγες ώρες μετά την δημοσιοποίηση των αρχείων, ο ενορχηστρωτής του πραξικοπήματος πέθανε σε ηλικία 93 ετών.
Η ισπανική κυβέρνηση δημοσίευσε δεκάδες έγγραφα που σχετίζονται με μια απόπειρα πραξικοπήματος που έλαβε χώρα πριν από 45 χρόνια και η οποία θεωρείται κομβική στιγμή στην ιστορία της χώρας.
Σημειώνεται ότι, λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση από την κυβέρνηση Σάντσεθ, γνωστοποιήθηκε ότι ο «ενορχηστρωτής» του πραξικοπήματος, Αντόνιο Τεχέρο, πέθανε σε ηλικία 93 ετών.
Στις 23 Φεβρουαρίου 1981, μια ομάδα αξιωματικών εισέβαλε στην κεντρική αίθουσα του εθνικού κοινοβουλίου, κρατώντας όπλα και απειλώντας τους πολιτικούς την ώρα που ορκιζόταν η νέα κυβέρνηση. Στόχος τους ήταν να επιστρέψει ο αυταρχισμός, έξι χρόνια μετά τον θάνατο του δικτάτορα της χώρας Φρανθίσκο Φράνκο. Οι προσπάθειές τους απέτυχαν όταν ο βασιλιάς Χουάν Κάρλος αρνήθηκε να τους υποστηρίξει.
Ωστόσο, έκτοτε έχουν κυκλοφορήσει θεωρίες συνωμοσίας, συμπεριλαμβανομένης της άποψης ότι ο βασιλιάς μπορεί να είχε προηγούμενη γνώση του πραξικοπήματος ή ακόμα και ότι μπορεί να είχε ενεργή συμμετοχή σε αυτό.
Τι περιέχουν τα αρχεία
Με απόφαση της κυβέρνησης Σάντσεθ, στις 24 Φεβρουαρίου 2026, δημοσιοποιήθηκαν 153 απόρρητα αρχεία στα οποία συμπεριλαμβάνονται αστυνομικές και δικαστικές εκθέσεις, απομαγνητοφωνήσεις συνομιλιών μεταξύ αξιωματούχων και τις αντιδράσεις ξένων κυβερνήσεων στα γεγονότα.
Όπως δήλωσε ο Σάντσεθ, η φύλαξη εγγράφων που σχετίζονται με αυτό το γεγονός αποτελεί «ιστορική ανωμαλία» που πρέπει να διορθωθεί και ότι από τη δημοσιοποίησή τους δεν κινδυνεύει κανείς. Ανέφερε επίσης ότι ο αποχαρακτηρισμός τους θα υπονόμευε όσους διαδίδουν ψευδείς θεωρίες για το πραξικόπημα.
Ωστόσο, υπήρξαν κάποιες ενδιαφέρουσες αποκαλύψεις στα αρχεία, συμπεριλαμβανομένης της εμπλοκής έξι μελών των υπηρεσιών πληροφοριών στο σχέδιο.
Ένα άλλο έγγραφο παρουσιάζει ότι οι δυνάμεις ασφαλείας εκτίμησαν ότι, εάν μια ειδική αστυνομική μονάδα επιχειρούσε να εισβάλει στο κτίριο του κοινοβουλίου, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε «80 με 110 θανάτους».
Μεταξύ των εγγράφων συμπεριλαμβάνονται επίσης μηνύματα υποστήριξης από ξένες κυβερνήσεις μετά την αποτυχία του πραξικοπήματος. Ένα μήνυμα στα ισπανικά από τη Βασίλισσα Ελισάβετ Β' προς τον Βασιλιά Χουάν Κάρλος έγραφε: «Όλοι μας στη Μεγάλη Βρετανία είμαστε καθησυχασμένοι που γνωρίζουμε το τελικό αποτέλεσμα».
Τι είχε γίνει μετά τον θάνατο του Φράνκο
Ο Φρανθίσκο Φράνκο, ο σκληρότερος δικτάτορας που έχει γνωρίσει η Ισπανία στην ιστορία της, πέθανε το 1975, ανοίγοντας το δρόμο για την κοινοβουλευτική μοναρχία. Έξι χρόνια αργότερα, η εύθραυστη δημοκρατία της χώρας φάνηκε να κρέμεται σε μια κλωστή για αρκετές ώρες, καθώς πραγματοποιήθηκε απόπειρα πραξικοπήματος.
Τελικά αυτή η κίνηση απέτυχε αφού ο νεαρός τότε βασιλιάς απευθύνθηκε στους Ισπανούς - και στις ένοπλες δυνάμεις - μέσω τηλεοπτικού διαγγέλματος, εκφράζοντας την αντίθεσή του και διέταξε όλους τους στρατιωτικούς να παραμείνουν στους στρατώνες τους.
Στημένο πραξικόπημα;
Για πολλούς Ισπανούς, το επεισόδιο σφράγισε την ιδιότητα του Χουάν Κάρλος ως σωτήρα της νεαρής δημοκρατίας τους και της απόρριψης των αξιών του Φράνκο από τη χώρα. Ωστόσο, στις δεκαετίες που ακολούθησαν, πολλοί έχουν αμφισβητήσει τον υποτιθέμενο ηρωικό ρόλο του βασιλιά.
Άλλες θεωρίες υποστήριζαν ότι η εξέγερση ήταν στημένη από το πολιτικό κατεστημένο με στόχο να ενισχυθεί η εικόνα της δημοκρατίας στη χώρα.
